Saltar al contenido

Cartel

Hoxe é dezasete de maio, día das letras galegas, día no que celebramos a publicación de Cantares gallegos (Vigo, 1863)  de Rosalía de Castro. Hoxe recordamos a unha autora que chegou a Galicia para quedarse, que namorou do galego e que impulsou a literatura para a infancia nesta lingua. Este dezasete de maio o dedicamos a María Victoria Moreno, a muller que tivo unha fermosa historia de amor co galego.

María Victoria Moreno naceu en Cáceres no ano 1939. Os vinte e seis anos comeza a traballar de mestra de lingua castelá en Lugo, e será alí onde a autora comece a súa relación co galego.

A partir do ano 1971 María Victoria escribía principalmente en galego. Nesa época a escritora mudouse a Pontevedra, lugar onde impartiría clase de galego de forma clandestina.

En 1973, o réxime retiraría a mestra o seu pasaporte por falar e ensinar galego. Nese mesmo ano publicaría a súa primeira obra en galego Mar adiante.

María Victoria impartiu clase en galego, escribiu en galego e creou espazos, coma unha librería onde atopar esta literatura a que deu vida.

María Victoria Moreno escribiu principalmente para un público infantil e xuvenil, inda que tamén traballou a poesía e a literatura para un público mais maior.

O final da súa vida escribiu un ensaio, Diario da luz e a sombra (XERAIS) onde recolle a súa experiencia na loita contra o cancro de mama. Finalmente, no ano 2005, a autora perdería a batalla contra esta enfermidade deixándonos a súa obra e os bos recordos dos seus alumnos.

María Victoria Moreno. Ilustración

"Eu non son alófona porque o que practico, se é que escribo, podería definirse coma unha amorosa autofonía (…). A miña relación con Galicia e a miña opción pola súa lingua é simplemente unha historia de amor. ”

 Potcast

 Neste potcast colaboraron: Suso Díaz, Francisco Narla, Irene Penas, Manrique Fernández, Nacho Alonso, Eli Ríos, Beatriz Maceda, José Rodriguez, Sabela Pedreira, Francisco Castro e Andrea Jamardo. Coa colaboración de Sabela González e Gálix.

Producción do equipo do Recuncho do lector, Juan Carlos Jiménez e Guillem León.

 

Sobre a súa obra

 

Á hora de publicar, o seu maior auxe deuse na lingua de Castelao e, por iso, a continuación pasaremos a falar das súas obras máis importantes.
Mar adiante, Sada, Ediciós do Castro, 1973: Mar adiante é a primeira novela en lingua galega de María Victoria Moreno e unha das novelas fundadoras da literatura infantil en galego. Unha mestra contoulles un día aos compañeiros que viña de poñer escola nun barco, o Arroás. Como non a creron, e ela sabe que non o soñou, escribe a historia para que os rapaces a coñezan. Sabemos entón de Miguel, un vello mariñeiro, que fixo un barco cando soubo que o mestre ameazara aos rapaces con tiralos ao mar cos libros ao pescozo se non sabían a táboa do sete. E púxolle tripulación: un poeta, un debuxante, un amigo das estrelas e unha cociñeira velliña e garimosa, Lola. Non faltaban, claro, o capitán, e mais a mestra. No barco os nenos aprenden cousas que non veñen nos libros: a historia dos mozos náufragos aos que o patrón rico non quixo acudirlles, a de Mariquiña, que se fixo amiga dun lobo a quen agora todos os veciños queren e coñecen como Garimoso, a da illa dos paxaros que escaparon da persecución dos homes da aldea, que seica querían protexer as colleitas, a historia de amor imposible entre un vagalume e o Luceiro, que sae antes e marcha despois para que o vexa a súa amada, e mais a de Lola, que lles fixo unha árbore de Nadal con argazos camiñando sobre o mar e logo quedou durmida para sempre.
• Leonardo e os fontaneiros, Vigo, Galaxia, 1986: É unha narración que se publicou por primeira vez no ano 1986 e que desde entón se convertiu nun dos libros máis buscados por pequenos e grandes, pois aínda que foi escrito pensando en lectores de doce anos, ó final, como sucede con toda literatura de calidade, acabou sendo unha obra para todos. Conta as historias que lle suceden a Antón e mais a Leonardo. O primeiro é un neno que se chama Antón Andrade Asorei e que cursa oitavo. O segundo, a pesar do nome, non é un rapaz, senón un can; polo tanto carece de apelidos. Ó longo do libro suceden moitas cousas, tanto a Antón como a Leonardo. Quen as conta é Antón. E sabe contalas moi ben.
• Anagnórise, Vigo, Galaxia, 1988: Unha fermosa novela de amor que figura entre os libros máis lidos e admirados pola mocidade galega

O protagonista principal de Anagnórise é Nicolau Arís, un rapaz con problemas que un día decide deixar os estudios no Instituto e marcha a Madrid co propósito de encontrar a uns amigos que se dedican a negocios relacionados co tráfico da droga. A viaxe en autostop faina cunha muller intelixente, de nome celosamente oculto, que o recolle na estrada, e coa cal fala durante as horas que pasan xuntos dentro do coche. Os diálogos, sempre áxiles e ocurrentes, pero tamén naturais, van revelando a rica personalidade de ambos. Xa no destino, Nicolau e a súa amiga ocasional sepáranse sen que o rapaz saiba o nome dela. Ó remate, despois de que Nicolau entre en contacto cos compañeiros que o agardan en Madrid, irá buscar a súa amiga. Só entón saberá o seu nome.
• Guedellas de seda e liño, Vigo, Galaxia, 1999: Unha novela chea de contrates, na que a nobre delicadeza do ambiente pacego habitado polos seus protagonistas contrasta vivamente coa ruindade sempre ao axexo dalgúns personaxes que por alí roldan. Escrita coa pulcritude estilística e o rigor construtivo que caracterizan a literatura da autora de Anagnórise, esta novela prescinde das convencións máis rutineiras da narrativa xuvenil e convídanos a compartir un mundo complexo, unhas veces radiante e outras veces noxento, que ten no amor a súa última e verdadeira xustificación.
• Diario da luz e a sombra, Vigo, Xerais, 2004: A escritora María Victoria Moreno recolle neste libro a súa experiencia e reflexións como enferma de cancro de mama. Unha crónica literaria de beleza desconcertante, de sinceridade asombrosa, escrita dende a serenidade e a coraxe de quen sabe que unha doenza, por grave que for, non muda a personalidade de ninguén, se non que apenas resalta os trazos característicos de cadaquén. Velaí a mirada humilde, froito dun optimismo sensato, de quen posúe a convicción de que nunca é tempo de abrirlle as portas á desolación. Velaí, a grandeza literaria dun texto que devolve ao lector ou a lectora a ilusión necesaria para conservar todo aquilo que confire á vida un valor, até entón quizais subestimado: descubrir nas rutinas diarias pequenos praceres insospeitados, establecer vencellos afectivos ou amorosos, ou contar coa serenidade suficiente para enfrontar os contratempos do devir cotián. Destilación de vida en estado puro. A lectura deste diario literario proporciónanos a posibilidade de esculcar os territorios da luz e a sombra da alma humana. Achegarse a estas páxinas cheas de coraxe, enchidas de humor e tamén dalgunhas bágoas, constitúe un exercicio de humildade e de confianza nas posibilidades dos seres humanos. Esa é a aposta pola vida e pola esperanza á que nos convida María Victoria Moreno.

1

Ola lectores!. Hoxe veño con citas de María Victoria Moreno. Onte facíamos un repaso polos seus libros e hoxe mergullámonos neles para extraer as fermosas palabras que agochan.

María Victoria Moreno. Ilustración

«O corazón, coma as cousas que se saben, como os cartos que se gañan soamente serve para algo se se comparte cos demais.» Leonardo e os fontaneiros.

 

«Se contas unha vida sempre quedan fíos pendentes.»

«Eu son eu. Son así. Estou contenta de min mesma. Abonda para seguir vivindo en harmonía con destino que foi escrito para min dende as estrelas.» Diario da luz e da sombra.

«Non tiveches nunca a impresión de que había dentro de ti algo que quería escapar?» Anagnórise

 

«Esta biblioteca é miña Zaratustra, algo así como a sombra da miña alma.»

«As persoas estamos feitas para levar adiante os proxectos mais fermosos.» Anagnórise.

«A outra pregunta que nos debemos facer é se somos escritoras galegas só pola lingua na que escribimos ou se o somos tamén pola nosa actitude ao enfrontarnos co mundo onde lles damos vida ás nosas historias. Para responder a isto compre volver a vista atrás e reflexionar, aínda que so sexa, superficialmente no devir da literatura en Galicia.» Nosoutras.

«E que longas son as preguntas mentres non teñen resposta. Que longas son... Medran e medran, parten en cachos e cada cacho a fin nunha pregunta nova.» O amor e as palabras.

«—Ai, rapaz, canto medo gardas dentro de ti. Así non se pode ir pola vida.

—O que pasa é que vostede é moi arriscada, que nin lle sei como poido chegar ata hoxe, deste xeito, sen arredarse nunca ante os perigos.

—E que debo confesarche que non sei que cousa é un perigo. ¿Sábelo ti?» Anagnórise

«É un libro moi fermoso e as súas páxinas están cheas de paixases que eu podo percorrer até percibir a fragancia da herba, de desgoiros que aniñaron e aniñan hoxe no meu corazón e de rapaces que estudan, viaxan,xogan, van á procura do amor ou foxen del movidos por forzas misteriosas.» O amor e as palabras

«Por iso non me deteño e vou achegándome os portelos aos portelos onde asdiversas empresas venden billetes para viaxar, para fuxir, para voar, para soñar…» O amor e as palabras

Ola, ola, este xoves celebramos o día das letras galegas, e dende aquí queremos que coñezades un pouco mais a María Victoria Moreno a súa amplía obra. Hoxe repasaremos a súa bibliografía para recomendarvos algunhas das súas obras.
Imos dividir estas recomendacións por niveis, comezando cos libros escritos para os mais pequenos e rematando coas novelas para un público mais adulto.
Preparados? Imos alo!

María Victoria Escribiu varios contos para os cativos, e dende aquí, queremos destacar as historias que en Urco editora rescataron e  e ilustraron.
O cataventos e A brétema

Portadas

 

Inda que a autora non cría nunha literatura moralizadora podemos observar que estas, e outras, historias, dedicadas os mais pequenos traen unha clara mensaxe.
Ademais, para que os nenos e nenas coñezan a esta autora, a editorial ten unha pequena biografía escrita por Eli Ríos que achega a figura da autora con divertidas ilustracións e unha curiosa voz narradora.

Mulleres bravas da nosa historia: María Victoria Moreno.

Portada

 

Se queremos algo mais extenso, e para un público un pouco mais maior temos:
-Eu conto, ti cantas (XERAIS)

Portada

 

unha historia de amizade con doce aroma.

Leonardo e os fontaneiros (Galaxia)

Portada

unha das obras mais coñecidas de Mgaría Victoria.
Mar adiante (Xerais) Primeira obra en galego da autora. Esta obra ten as súas orixes na conversa cun periodista. Na actualidade e considerada unha das primeiras obras de LIX en lingua galega.

Seguimos crecendo e seguimos descubrindo obras de María Victoria.
Esta autora demais de contos, historias, novelas e ensaios, tamén escribiu relatos, para a mocidade e o público adulto.
De novo debemos falar do traballo de Urco para presentar:

O amor e as palabras

Portada

un libro composto por relatos, que ata agora atopábanse de forma independente.
Neste libro atoparemos relatos como Pan con chocolate ou O amor e as palabras, relato que ve por primeira vez luz neste libro.
Seguimos camiñando e atopamos unha novela moi coñecida da autora. Sabedes cal?
Anagnórise (Galaxia)

Portada

Neste libro María Victoria ponse na pel de Nicolau, un rapaz que mentres fuxe da súa casa coñece a unha condutora que marcará a vida deste mozo.

Volvemos falar de relatos, pero nesta ocasión para un público mais adulto.

Nosoutras (Urco editora)

Portada

é un conxunto de relatos, entre eles Nosoutras, relato que dará título a esta obra. María victoria tratará nestes relatos diversos temas con esa forma tan característica que ten de contar historias.
Nosoutras comeza cun texto que reivindica o papel da escritora galega e fala da historia de varias mulleres, que coma ela, son mestras que deciden deixar as súas historias no papel.

Para rematar este repaso pola obra de María Victoria, queremos mencionar O diario da luz e a sombra (XERAIS)

Portada

Ensaio que a autora escribe cando esta loitando contra o cancro de mama.

 

Deixamos moitas obras no tinteiro, pero esperamos que coñecer estes títulos vos anime a descubrir a esta gran escritora a que este ano dedicamos as letras galegas.

¡Hola lectores! Hoy viajé a mi estantería para buscar citas que compartir con todos vosotros.

A señorita Bubble de Ledicia Costas

Portada

«—Imos alá. Ábrete, sesamo!

E tan pronto a Señorita Bubble pronunciou esas palabras, as portas mecánicas abríronse, mostrado todo un mundo onde a ciencia e a tecnoloxía latexaban coa forza dun corazón mecánico».

La flor de fuego de Alba Quintas.

Portada

«Recuerdo tantas, tantísimas cosas. Era como si en el aire continuaran presentes los restos de aquel día, las imágenes, los sonidos. Era como si los recuerdos sólo hubieran estado esperando su regreso para despertar.»

«La insistencia de los adultos para que escogiera mi futuro siempre me ponía muy nervioso. ¿Dónde estaba nuestro derecho a estar perdidos?»

«La gente se quita la máscara cuando le cuenta sus pensamientos a una pantalla.»

«¿por qué nunca podemos hablar de lo mucho que nos importa alguien? ¿Por qué siempre los que nos rodean nos obligan a adoptar una actitud de indiferencia? ¿por qué debemos fingir que nada nos afecta? Como si eso sirviera de algo. Encerrar lo que sientes en tu interior solo te enloquece, hasta que llegas a ese punto en el que tienes ganas de gritar como nunca.»

Persona normal de Benito Taibo.

Portada

«Pero, déjame decirte que las cicatrices son muy importantes, hay que lucirlas con orgullo, porque cada una, pequeña o grande, cuenta una historia, tan pequeña o tan grande como quieras.»

«Y humano es el que piensa por sí mismo, el que se enfada ante las injusticias, el que celebra que se salve el niño en la inundación, el que cree firmemente en lo que cree, el que tiene sueños, el que puede enamorarse perdidamente.»

«De eso trata la educación sentimental. De poder reírse y llorar cuando lo necesite. De no usar una fachada falsa de ti mismo. De construir los sentimientos con sensaciones aparentemente diferentes.»

Por amor a ti, meu fillo de María José Rodríguez.

Portada

«Decateime de que vivir a soidade en compañía non ten nada que ver coa soidade elixida.»

«—O mellor que poiden facer na miña vida foi divorciarme de ti.

Dei a volta con paso firme e non me tremeu o pulso á hora de asinar… era o comezo dunha nova vida.»

O amor e as palabras de María Victoria Moreno.

Portada

«É un libro moi fermoso e as súas páxinas están cheas de paixases que eu podo percorrer até percibir a fragancia da herba, de desgoiros que aniñaron e aniñan hoxe no meu corazón e de rapaces que estudan, viaxan,xogan, van á procura do amor ou foxen del movidos por forzas misteriosas.»

«Por iso non me deteño e vou achegándome os portelos aos portelos onde asdiversas empresas venden billetes para viaxar, para fuxir, para voar, para soñar…»

Dos velas para el diablo de Laura Gallego.

Portada

«Pero entonces, súbitamente, una sombra me tapa la luz. Una sombra sinuosa de brillantes ojos rojos y enormes alas hechas de la más negra oscuridad.»

«—Pues en Bulgaria dicen: si pones una vela para Dios, pon dos para el diablo.»

Ladrones de libertad de Iria G. Parente y Selene M. Pascual.

Portada

«Contar cuentos, leyendas, es sencillo porque los personajes son desconocidos. Ni siquiera tienes que imaginarlos como seres de carne y hueso, sino como trozos de papiro movidos por el viento. Con las historias reales… es distinto.»

«—Lo único que quiero es… que me dejen vivir —Susurro— Quiero que me dejen ser quien no he podido ser estos años. Quiero ser… libre.»

«El cuerpo es sólo una carcasa que nadie elige. Que no nos define si no queremos que lo haga, aunque el mundo pretenda lo contrario. Lo que importa es lo que somos bajo él. nada más.»

«… ¿No estamos todos obsesionados con el tiempo, sean atardeceres, mareas o lunas? Somos esclavos del tiempo. Llámese presente, pasado o futuro.»

22 segundos de Eva Mejuto.

Portada

«O que non se dí é coma se non existise, dixéralle o avó un día, e xa ían sendo hora de existir.»

«—Querer ser coma o rabaño é de covardes, Adeliña. O que ahí que tentar, sempre, é ser un mesmo ou una mesma, con todas as letras. Se lle gusta aos demáis perfecto. E se non, pois tamén.»

Grita, Geala de Alexandra Osbourne.

Portada

«Descomunal, indómito, fiero. Es un lienzo que parece temblar por encima de la fuerza del viento. No consigue quedarse inmóvil. Está vivo y ruge. Brama colérico como si quisiera devorar las rocas del acantilado donde, los tres, inertes, presenciamos la orgánica obra de arte que se nos presenta delante. Y el mar no es azul como cuentan las historias y describen las voces. El mar es una lágrima, es acero, es grafito, guijarro y hierro. El mar no es azul...»

Dos chicos besándose de David Levithan.

Portada

«Ese es el poder de un beso: no puede matarte, pero si devolverte la vida.»

«Apropiada. Esa palabra es una jaula bien decorada que se usa para encerrar la verdad y colgarla en una estancia donde nadie se atreve a entrar.»

«Ryan le pregunta a Avery por el pelo rosa.

—Lo sé, es una elección de color un poco rara, ¿Verdad? Para un chico que nació como una chica y que quiere que lo vean como un chico. Piénsalo: es una muestra de lo arbitrario que es el género. El rosa es femenino, pero ¿Por qué? ¿Acaso son las chicas más rosas que los chicos? ¿Acaso son los chicos más azules que las chicas? Es algo que nos han vendido, como tantas otras cosas. Puedo llevar el pelo rosa siendo un chico. Tú puedes llevar el pelo azul siendo una chica. Si te liberas de toda la mierda estúpida y arbitraria con la que nos controla la sociedad, te sentirás más libre y, si te sientes más libre, te sentirás más feliz.»

«Puedes dar palabras, pero no puedes arrebatarlas. Y cuando las palabras se dan y se reciben es cuando se comparten. Recordamos esa sensación. Palabras tan reales que eran casi tangibles. Hay conversaciones de las que te acuerdas, por supuesto, pero por encima de todo está la sensación de dialogar. Eso es lo que recordarás, incluso cuando las palabras empiecen a difuminarse. Lo que diste, lo que recibiste. Lo cerca que sentiste a esa persona. Lo extraordinaria que fue esa cercanía. Compartir las palabras se vuelve tan importante como las propias palabras. La sensación permanece contigo, te vincula al mundo.»«La libertad no se limita a votar, casarse y besarse en la calle, aunque sean cosas importantes. La libertad también tiene que ver lo que te permites hacer.»

Saturno tamén é deus. De Uxia Casal.

Portada

«A angustia era para min un sentemento novo do que non tiña noticias de primeira man e que me fixo decatarme de que a vida pusuía máis matices dos que eu pensaba.»

Ya no tintas nada de Rubén de la Cruz. (Xenon)

Portada

«El amor es lo único en esta vida que crece cuando se reparte.»

«Querer o necesitar encajar en una sociedad enferma no es estar del todo sano.»

«Me escapo entre líneas, música y libros

y ellos encuentran en mi un hueco vacío.

Vacío de sentido, pero lleno de ganas»

Orgullo y prejuicio de Jane Austen.

Portada

«Siguieron andando. Sin saber en qué dirección. Era demasiado lo que tenían que pensar y sentir y decir para prestar atención a otras cuestiones»

«Es una verdad universalmente aceptada que un soltero con posibles ha de buscar esposa»

Hoxe vimos falar de mulleres bravas, pioneiras, rebeldes.. Mulleres que deixaron pegada na nosa historia.

 

Colección mulleres bravas da nosa historia.

 

  • Datos bibliográficos

Portqdas

  • Autoras:
  1. Rosalia de Castro:  Maria Lado,
  2. María Victoria Moreno: Eli Ríos,
  3. Maruja Mallo: Elvira Ribeiro,
  4. Xulia Minguillón: Maria Reimondez.
  • Ilustradora: Eva Agra.
  • Editorial: Urco Editora.
  • Páxinas: 36
  • Encuadernación: tapa branda.

Pequenas biografías escritas por diversas autoras, contadas por curiosos narradores e ilustradas por Eva Agra, son a maneira perfecta de comezar a coñecer a estas grandes mulleres que deixaron pegada no ámbito artístico galego.

 

Pioneiras galegas que abriron camiño.

Portada

  • Autora: Anaír Rodríguez
  • Ilustradora: Nuria Díaz.
  • Editorial: XERAIS
  • Páxinas: 32
  • Encuadernación: Tapa dura.

Sabías que... A primeira condutora de camións foi galega? Que o primeiro matrimonio LGTB foi entre dúas mulleres galegas? Como elas moitas mais mulleres foron pioneiras galegas: doutoras, científicas, escritoras...

Este álbum ilustrado fala de doce pioneiras que seguro non coñecías.

 

Estes libros son moi importantes por falar desas mulleres valentes, fortes e brillantes que a historia esqueceu por ser mulleres. Estes libros son importantes por traer un referente feminino a esas nenas que non os atopan nos libros da escola. Son importantes por estar escritos e ilustrados por mulleres que están deixando a súa pegada na historia.

 

En castellano tenemos:

Cuentos de buenas noches para niñas rebeldes.

Portada

  • autoras: Elena Favilli y Francesca Cavallo
  • Editorial: Planeta, Destino
  • Páginas: 224
  • Encuadernación: Tapa dura

Escrito por Elena Favilli y Francesca Cavallo e ilustrado por múltiples artistas, este libro, trae las historias de cien mujeres, del pasado y del presente, que han destacado en muy diversos campos.

Debido al gran éxito de este libro tendremos una segunda parte.

Cienros de buenas noches dos

 

Las chicas son de ciencias y las chicas son guerreras:

Datos bibliográficos:

Las chicas son guerreras

Lqs chicas son de ciencias

  • Autores: Irene Civico, Sergio Parra.
  • Ilustradora: Nuria Aparicio
  • Editorial: Montena
  • Páginas: 120.
  • Encuadernación: tapa dura.

Las chicas son guerreras. Veintiséis historias de mujeres extraordinarias y guerreras.

Las chicas son de ciencias. Trae las historias de veinticinco científicas que cambiaron el mundo

 

 

Centro de preferencias de privacidad

Cookies propias del sitio

Se usan para almacenar tu nombre, correo, IP y demás datos que dejas en los formularios de comentarios, contacto, acceso y tus preferencias de privacidad.

AUTH_KEY, SECURE_AUTH_KEY, LOGGED_IN_KEY, NONCE_KEY, comment_author, comment_author_email, comment_author_url, rated, gdpr, gawdp, wfwaf-authcookie, wordpress_logged_in, wordpress_sec, wordpress_test_cookie, wp-settings-1, wp-settings-time-1, wp_woocommerce_session, a11y-high-contrast, a11y-larger-font, __cfuid, tk_lr, tk_or, tk_r3d

Cookies de terceros

Usamos cookies de terceros en las que se almacenan externamente datos para conocer tus usos de navegación, y los elementos compartidos en redes sociales. También son usadas por el sistema de afiliados de Amazon.